Bir çiçeğin bile yerini değiştirince tepki veriyor; daha canlı bir hal alıyor, soluyor, yaprak döküyor, böcekleniyor ya da ölüyor, peki ya insan? Kişinin hayatı alt üst olabilir, aklındaki planları etkilenebilir ve güveni zedelenebilir. Genel olarak bilgi eksikliği, kaosun ve belirsizliğin kapılarını aralar, gerilim ve öfke tohumlarının filizlenmesine sebep olur.
Çiçeğin yerini değiştirmek çiçeğin etkilenmesine sebep tek faktör ve bildiğimiz kadarıyla bir psikolojisi yok, çiçeğin yerinin değiştirilmesine ilişkin karar sürecine çiçeği dahil etmemek onu etkilemiyor, etkilendiği şeyler ortam ısısı, güneş ışığı nem gibi etmenler. Peki ya insan da böyle mi sizce? İnsanlar ile ilgili alınan kararlarda ilgilisini dahil etmemek ne gibi sonuçlar doğurur? İnsanların kendi hayatlarını etkileyecek kararlara dahil olma hakkı gasp edilir mi? Kişide yok sayılma ve dışlanma hissi yaratarak motivasyonu ve güveni zedelemez mi?
Hayal edin, hayatınızın gidişatını doğrudan ya da dolaylı şekilde etkileyecek bir karar alınıyor, ama siz bu kararın ne olduğunu bilmiyorsunuz, tüm belirsizliklerle baş başa, karanlıkta kalıyorsunuz. Bir sürü soru işareti. Hakkında karar alınan kişinin karar alıcıların nasıl düşündüğünü merak etmesi de olağandır. Yetkililerin de kararların gerekçelerini açıklamaları ve ilgilileri sürece dahil etmeleri; ilgili kişinin haklarını savunmaları önemli ve elzemdir.
Domino taşlarının birbirinden etkilemesi yakınlıklarına bağlıdır. İlk düşenin ardından diğerlerinin düşerek en uzaktaki taşın düşmesine sebep olması, birbiri ile ilintili kararların ilki ile sonuncusu arasındaki ilişkiyi açıklamaya yetecektir.
#pekiyainsan
Erol TOMAS 